Voordelen en nadelen van gereedschapsstaal
Vakman Bijgewerkt 2 september 2026 2 minuten lezen Uitleg Niveau: verdiependGereedschapsstaal is gemaakt om hard te worden en hard te blijven. Het wordt gebruikt voor stempels, matrijzen en snijgereedschap, en het is lastig te bewerken en te lassen.
De soorten
| Groep | Kenmerk | Typisch gebruik |
|---|---|---|
| Koudwerkstaal | Hoge hardheid en slijtvastheid | Stempels, snijgereedschap |
| Warmwerkstaal | Behoudt hardheid bij hoge temperatuur | Matrijzen voor spuitgieten en smeden |
| Snelstaal | Blijft hard bij hoge snijsnelheid | Boren, frezen, draaibeitels |
| Kunststofmatrijsstaal | Goed polijstbaar | Matrijzen voor kunststof |
Indicatieve indeling; binnen elke groep bestaan veel kwaliteiten.
De voordelen en de nadelen
- Voordeel: zeer hoge hardheid en slijtvastheid na warmtebehandeling
- Voordeel: behoudt die hardheid ook bij verhoogde temperatuur
- Voordeel: maatvast na een correcte behandeling
- Nadeel: lastig te verspanen in geharde toestand, vaak alleen slijpen of vonken
- Nadeel: gevoelig voor scheuren bij snelle temperatuurwisselingen
- Nadeel: lassen vraagt voorwarmen en directe nabehandeling
Waar je op let
Repareren van gereedschapsstaal vraagt een strakke procedure. Voorwarmen tot de voorgeschreven temperatuur, lassen zonder afkoelen tussendoor en direct na het lassen ontlaten. Koelt het werkstuk tussen de lagen te ver af, dan scheurt het.
Bij verspanen in zachte toestand hoort de warmtebehandeling daarna, en die verandert de maat. Reken daarom met een nabewerkingstoeslag en slijp na het harden op eindmaat.
Veelgestelde vragen
Kun je gehard gereedschapsstaal verspanen?
Vrijwel niet. Nabewerken gebeurt met slijpen of vonkerosie.
Waarom scheurt het bij lassen?
Door snelle afkoeling; voorwarmen en direct ontlaten voorkomt dat.
Verder lezen: Materialen en corrosie · Lassen en lastechniek · Onze dienst: piping